Prf. Dr. mesut parlak
[email protected]

DİYAP AĞA

25 Şubat 2025 07:30

DİYAP AĞA

Diyap Ağa (Yıldırım) 1831 yılında Çemişgezek’in Eğerek Köyü’nde Hozatlı Seyithan Ağa ve Elif Hanım'ın oğlu olarak dünyaya geldi.

Ovacık-Hozat aşiretlerinden Ferhatuşağı Aşireti’ne mensuptur. Aşiret, Oğuzlar’ın Bayat Boyu’ndandır.

Babası Seyyit Han’dan sonra aşiretin başına geçmiştir.

Mustafa Kemal, Millî Mücadele’yi başlattığı zaman Diyap Ağa tam destek vermiştir.

Erzurum Kongresi'ne Dersimli Binbaşı Hasan Hayri Bey ile katılarak Dersim'i Erzurum Kongresi'nde temsil etmiştir.

23 Nisan 1920’de ilk Büyük Millet Meclisi’ne Dersim mebusu olarak girmiştir.

O günleri Diyap Ağa’dan dinleyelim:

Gâvur Anadolu’yu sardı. Hepimizi bir düşünce aldı. Din ve diyanet, ırz ve namus, Türklük tehlikeye düştü. İşittik ki, Erzurum taraflarında can kurtaran bir Paşa çıkmış. Meclis kuracakmış. Onu hep gözledik. Öğrendim ki, bu Paşa’nın adı Mustafa Kemal imiş. Onun büyük yüzünü görmeğe can attım. Fakat o zaman kısmet olmadı. Sonra Sivas’a oradan da Ankara’ya gelmiş.

Bu zaman bizden iki mebus istedi. Herkes korktu, ihtiyar halimle vatanı kurtaranların yanına koşmayı, hatta başımı bile vermeyi göze aldım. Bana ‘gitme ölürsün’ dediler. “Zaten herkes mahvoluyor, varam, gidem, onlara ulaşam, hep beraber ölek!” dedim.

“Benimle mebus seçilen Ayas Uşağı aşiretinden Zeynozade Mustafa Ağa korktu, gelmedi. Ben yanımda bir uşağım, atlara atladık, Elâziz’e geldim. Elâziz’de bana harcırah verdiler. Oradan bir yaylı araba tuttum. Malatya, Sivas, Kayseri yolu ile on sekiz günde Ankara’ya vardım.”

Ankara’da mebus iken Yunan ordusu, Polatlı yakınlarına ulaşınca Meclis’in

Kayseri'ye taşınması fikrine karşı çıktı ve meclis kürsüsünde şöyle dedi:

''Biz buraya kaçmaya mı geldik, yoksa kavga edip ölmeye mi? Eğer meclisi taşımak istiyorsanız buyurun gidin. Ama ben gidemem. Tek başıma bile olsam, bayrağım, dinim ve vatanım için son kurşunuma kadar savaşırım. Son kurşunu da kafama sıkarım. Bu böyle biline.. ‘Eğer çoluk çocuğu geri gönderirsek Türkiye geriye düşer. Biz geri adım atamayız’ demiş ve Atatürk tarafından da ayakta alkışlanmıştır."

Diyap Ağa, Birinci Dünya Savaşı'nda Bitlis ve Siirt'in Rus işgalinden kurtulması için aşireti ile savaşa katıldı ve bu savaşlarda milislere komutanlık yaptı. Bu sıralarda ordu komutanı Mustafa Kemal Atatürk ile sıkı bir dostluk kurdu. Mustafa Kemal Atatürk, Diyap Ağa'nın I.Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı'ndaki mücadelesini takdir edip Diyap Ağa'ya milletvekilliği önerdi. Diyap Ağa, Türk Ulusal Kurtuluş Mücadelesi’ne giderken kızkardeşi Ana Hatun aşireti yönetti.

Lozan görüşmeleri sırasında da Mecliste söz alan Diyap Ağa, şöyle anlatmıştır o gün yaşananları:

“Aha bizim memleket ahalisi Kürt’müş, orada bir Kürt Hükümeti kuracaklarmış, bunu duyunca kızdım kürsüye çıkıverdim.

Gene sustular: “ Lâ ilâhe illallah Muhammedün resûlullah” dedim. ‘Gerek Şafi, gerek Hanbeli, gerek Hanefî hepimizin kıblesi birdir. Meclisimiz, kulübümüz, dinimiz, milletimiz birdir. Biz Kürt değil, biz Türk’üz. Hepiniz Lâilaheillâh demişsiniz. Şimden sonra mı, ayrı bir din, ayrı bir millet olacağız’ dedim.”

Koçgiri ve Şeyh Sait isyanlarına karşı tavır almıştır.

“Şeyh Sait’in isyan ettiğini duyduk, Elazığ’a gelerek hükümeti basmış. Vallahi şaşırdık. Gökten mi indi, yerden mi çıktı bu hain dedik. Bir kısmımız tepelerde bekledik, Dersim’e sokmadık."

Diyap Ağa

I. TBMM Tunceli milletvekili.

1922'de Dersim'in yani Tunceli'nin Elazığ'dan ayrılıp vilayet yapılmasını teklif etti. Atatürk'ün de desteğiyle bu teklifi kabul edildi. Tunceli o önerge ile il oldu.

Diyap Ağa, Dersim mebusluğu bittikten sonra memleketi Tunceli'ye geri döndü. Mustafa Kemal Atatürk tarafından Diyap Ağa'ya maaş bağlatıldı.

9 Eylül 1935'de 104 yaşında Tunceli'de vefat etti. Diyap Ağa'nın mezarı bugünkü Hozat sınırındaki Gözlüçayır Köyü’nde yer almaktadır. alıntı

Rahmet ve minnetle anıyoruz.

SON SÖZ:

“Üç çeşit yalancı vardır: Acemi, yeminci, bir de hayatlarında hiç yalan söylemediklerini iddia eden yalancılar"

SEBASTIEN CHAMFORT

 

  •  
  •  

 

Yorumlar (0)

Kalan karakter : 450
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!

Yazarın Diğer Yazıları

İKTİDARLARIN GÖREVİ ÜLKEYİ CENNETE ÇEVİRMEKTİR
24 Şubat 2026 07:30

KURDA KOYUN KAPTIRAN, SAĞAR ÖYKÜSÜ
20 Şubat 2026 07:30

500 YIL ÖNCE YAZILMIŞ MEKTUP
16 Şubat 2026 07:30

MELİH OKAN VE TÜVTÜRK
14 Şubat 2026 07:30

" AKIL "
10 Şubat 2026 07:30

YAP İŞLET, MİLLETE ÖDET
07 Şubat 2026 07:30

NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE
04 Şubat 2026 07:30

İKTİDARLAR XXOSYAL DEVLET İLE SOSYAL BELEDİYECİLİĞİ KARIŞTIRIYOR
29 Ocak 2026 07:30

HALA NEYİN OLMASINI BEKLİYORUZ ?
25 Ocak 2026 07:30

BU YAŞANANLARI HAK ETMİYORUZ
18 Ocak 2026 07:30

GELİN SADE HALK İÇİN SİYASET YAPALIM
13 Ocak 2026 07:30

İCERDEKİ BÜTÜNLÜK ADALETLE SAĞLANIR
09 Ocak 2026 07:30

BENİM DİNİM BANA SENİN DINİN SANA
03 Ocak 2026 07:30

OYLARI İLE SEÇİLDİGİNİZ SEÇMENİNİZE SAHİP ÇIKIN
30 Aralık 2025 07:30

KAHROLSUN EMPERYALİSTLER
23 Aralık 2025 07:30

KÜRT KARDEŞLERİM OYUNA GELMEYİN
21 Aralık 2025 07:30

YARADAN KULAĞI DUYMAK İ GÖZLERİ GÖRMEK İÇİN VERMİŞ
17 Aralık 2025 07:30

DİYARBAKIRLI ŞEHİDİMİZ KÜRŞAT YILMAZIN KARDEŞİ ZÜLKÜF YILMAZIN ÖZGÜR ÖZELE MEKTUBU
29 Kasım 2025 07:30

CHP GEREĞİNI YAPTI VE OYUNU BOZDU
24 Kasım 2025 07:30

UZUN YILLAR HASTANE YÖNETİCİLIĞİ YAPAN SAYIN Dr. N . ÖNEN DİYOR Kİ...
22 Kasım 2025 07:30

YENİ ANAYASA DİYORSUNUZDA. YENİSİNİ KİM YAPACAK ?
18 Kasım 2025 07:30

YERLİ VE MİLLİ NASIL OLUNUR ?
15 Kasım 2025 07:30

29 EKİM 1923 TE YAPILAN TOPLANTI..
13 Kasım 2025 07:30

GENÇ CUMHURİYET VE OSMANLININ DIŞ BORÇLARI
10 Kasım 2025 07:30

ÜLKENIN GERÇEK SORUNLARINI KONUŞALIM
08 Kasım 2025 07:30

GERÇEK GÜNDEME DÖNMW ZAMANI
05 Kasım 2025 07:30

HİÇ OLMAZSA TARİHİ GERÇEKLERİ SİYASETE KURBAN ETMEYELİM
31 Ekim 2025 07:30

CUMHURIYET BAYRAMI ANISINA
28 Ekim 2025 07:30

EMPERYALİST OYUNLARA GELMEYELİM. ÇÖZÜM DEMOKRASİ
25 Ekim 2025 07:30

SİYASETTE DUYGUYA YER YOKTUR
23 Ekim 2025 07:30

GODFADER ( BABA )
19 Ekim 2025 07:30

ULUS DEVLETTE DIL TEKTIR
16 Ekim 2025 07:30

UYANMA VAKTİ GELMEDİMİ?
13 Ekim 2025 07:30

ASKERİ HASTANELER OLMAZSA OLMAZ
11 Ekim 2025 07:30

YAŞASIN TÜRKİYE CUMHURİYETİ
08 Ekim 2025 07:30

CUMHURİYETİN ÖRNEKLERİ
05 Ekim 2025 07:30

ÜLKEM NEREDEN NEREYE ?
30 Eylul 2025 07:30

TRANSFER...
24 Eylul 2025 07:30

MARİ GEREKMEZYAN
19 Eylul 2025 07:30

ŞİŞENİN KAPAĞINI ACAMADIK
14 Eylul 2025 07:30

TÜRKİYE ORTADOĞU ULKESI DEĞİLDİR
10 Eylul 2025 07:30

EMPERYALİZME TESLIM OLMAK YOK
04 Eylul 2025 07:30

ESKİ İSTANBUL UNIVERSITESİ REKTÖRÜ MESUT PARLAKTAN AÇIKLAMALAR
03 Eylul 2025 07:30

HEKİM YOKSA SAĞLIKTA YOKTUR
31 Ağustos 2025 07:30

30 AĞUSTOS LAR BİTMEZ
28 Ağustos 2025 07:30

SORUN REJİM SORUNU
25 Ağustos 2025 07:30

ÇÖZÜM PARLEMENTER DEMOKRASİ
23 Ağustos 2025 07:30

TEK MILLET, TEK BAYRAK, TEK VATAN
20 Ağustos 2025 07:30

TUNCELİ’YE DERSİM DİYENLER...
15 Ağustos 2025 07:30

HERSEY PAZARA DÜŞTÜ, AMPUL KARARDI
11 Ağustos 2025 07:30

ADINI MİLLİ DAYANIŞMA KOYMAKLA OLMUYOR
08 Ağustos 2025 07:30

BALIK BAŞTAN KOKARMIŞ
04 Ağustos 2025 07:30

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ULUS DEVLETTIR ADI: TÜRK MILLETİDİR
30 Temmuz 2025 07:30

ÜLKE YANIYOR TBMM TATİLDE
27 Temmuz 2025 07:30

ÜMMET VARSA CUMHURİYET OLMAZ
23 Temmuz 2025 07:30

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ULUS DEVLETTIR
19 Temmuz 2025 07:30

YURTTA SULH CİHANDA SULH
15 Temmuz 2025 07:30

YANGIN
10 Temmuz 2025 07:30

ZORLA GÜZELLIK OLMUYOR
07 Temmuz 2025 07:30

YORULDUNUZ BARİ ÜLKEYİ YORMAYIN
29 Haziran 2025 07:30

BASARAMADINIZ ELİNIZİ ÇEKİNİZ
26 Haziran 2025 07:30

KİRAZIN TANESİ 10 TL
21 Haziran 2025 07:30

BİLİMİ ÖNCELEMEZSEN KADERİNE KATLANIRSIN
16 Haziran 2025 07:30

DEMOKRASİ TÜM ZORLUKLARI ÇÖZECEKTİR
12 Haziran 2025 07:30

KURTULUŞ KARDEŞLIGIMIZDE
09 Haziran 2025 07:30

NEYİ BASARDINIZ Kİ? BİR KEZ DAHA!
05 Haziran 2025 07:30

GENÇ CUMHURİYET NELER YETİŞTİRDİ?
28 Mayıs 2025 07:30

BİRİ YER BIR8İ BAKMA:
23 Mayıs 2025 07:30

YAŞASIN ULUS DEVLET YAŞASIN TÜRKİYE CUMHURİYETİ
15 Mayıs 2025 07:30

ADİL DİYORSANIZ KALSIN DEĞİLSE KALDIRIN
13 Mayıs 2025 07:30

ÜLKEM VE EŞİT YUTTAŞLIK
10 Mayıs 2025 07:30

EMPERYALİSTLERİ İYI TANIMALIYIZ
06 Mayıs 2025 07:30

HALKIN GÜNDEMİNE GELELİM
02 Mayıs 2025 07:30

DEPREM ÖLDÜRMEZ BİNA ÖLDÜRÜR
29 Nisan 2025 07:30

KANAL İSTANBUL MU SAĞLAM İSTANBUL MU?
26 Nisan 2025 07:30

MUSTAFA KEMAL ATATURK ANISINA
23 Nisan 2025 07:30

GEREĞİNİ YAPIN İÇİMİZİ KANATMAYIN
20 Nisan 2025 07:30

HALKA RAĞMEN ASLA
16 Nisan 2025 07:30

HAK ,HUKUK, ADALET
13 Nisan 2025 07:30

BU ÜLKEYE YAKIŞAN PARLEMENTER DEMOKRASİDİR
05 Nisan 2025 07:30

GEÇ KALINMADAN PARLEMENTER SİSTEME
03 Nisan 2025 07:30

ESKİ TÜRKİYE ÖYLEMİ?
28 Mart 2025 07:30

MANDELA EKREM
23 Mart 2025 07:30

Vali çökerse Devlet çöker
21 Mart 2025 07:30

14 MART NİÇİN TIP BAYRAMI ?
19 Mart 2025 07:30

EMPERYALİSTLERİN ORTA DOĞU OYUNU
15 Mart 2025 07:30

ATATURK DEDİ Kİ ORTADOGUYA BULAŞMAYIN
11 Mart 2025 07:30

YASASIN TÜRKİYE CUMHURİYETİ
06 Mart 2025 07:30

ESKİ DÜNYAYI ÖZLÜYORUM
03 Mart 2025 07:30

LATİFE HANIM
28 Şubat 2025 07:30

KAHYALI MIÇE ( MUSTAFA ASLAN )
21 Şubat 2025 07:30

ATATÜRK BİLİM ADAMLARINI DAVET ETTİ
18 Şubat 2025 07:30

ÇAYLAR ŞİRKETTEN
14 Şubat 2025 07:30

ANA MUHALEFETİN HATA YAPMA ŞANSI YOK
10 Şubat 2025 07:30

REFİKSAYDAM HIFZISSIHHA KASIM 2011 DE KAPATILDI
08 Şubat 2025 07:30

SİVRİ SİNEK Mİ ? BATAKLIK MI?
08 Şubat 2025 07:30

SİVRİ SİNEK Mİ ? BATAKLIK MI?
08 Şubat 2025 07:30

YANLIŞ YAPAN SONUCUNA KATLANIR
30 Ocak 2023 07:30

NEYE GÖRE GÜNCELLEME
26 Ocak 2023 07:30

ÜLKE, YURTTAŞ  KOLTUK……
19 Ocak 2023 07:30

AKLIN YOLU BİR
11 Ocak 2023 07:30

ÜLKE, YURTTAŞ KOLTUK……
03 Ocak 2023 07:30

BAŞKA YOLU YOK BAŞARACAĞIZ
29 Aralık 2022 07:30

DEMOKRASİ KAZANACAK
23 Aralık 2022 07:30

DAHA NELER YAŞAYACAĞIZ
19 Aralık 2022 07:30

İÇİM ACIYOR
14 Aralık 2022 07:30

KIRMIZI İBİKLİ TAVUK
09 Aralık 2022 07:30

GERMENİN KİMSEYE YARARI YOK
07 Aralık 2022 07:30

AYDINLIĞA YÜRÜYÜŞ
04 Aralık 2022 07:30

"MARAŞ BİZE MEZAR OLMADAN DÜŞMANA GÜLZAR OLMAZ"
29 Kasım 2022 07:30

YAKIŞANI YAPSAK
25 Kasım 2022 07:30

HALKI DAHA FAZLA YORMAYIN
21 Kasım 2022 07:30

ARTIK TADINI KAÇIRIYORSUNUZ
13 Kasım 2022 07:30

TEK YOL DEMOKRASİ
07 Kasım 2022 07:30

TÜRKİYE CUMHURİYETİ’ NİN YÜZ YILI
04 Kasım 2022 07:30

LÜGATIMIZI ALFABEMİZİ DİLİMİZİ KAYBETTİK DİYENLERE
01 Kasım 2022 07:30

CUMHURİYET BÖYLE KURULDU  
27 Ekim 2022 07:30

YENİDEN DOĞUŞ
18 Ekim 2022 07:30

LİDER OLMAK
14 Ekim 2022 07:30

RAKAMLAR GERÇEĞİ SÖYLER
05 Ekim 2022 07:30

HAK HUKUK ADALET
03 Ekim 2022 07:30

GEREKİYORSA  DALLARI BUDAYACAK SIN
30 Eylul 2022 07:30

APTALLIĞIN TEORİSİ
23 Eylul 2022 07:30

APTALLIĞIN TEORİSİ
21 Eylul 2022 07:30

BAŞARAMAZSINIZ BAŞARAMAYACAKSINIZ
20 Eylul 2022 07:30

KARDEŞLİK İÇİN            DEMOKRASİ
16 Eylul 2022 07:30

KARDEŞLİK İÇİN DEMOKRASİ
13 Eylul 2022 07:30

BİRLİKTE ÇÖZEBİLİRİZ
10 Eylul 2022 07:30

“SOSYO-PATOLOJİK BİR        GERÇEK,  BİAT…
05 Eylul 2022 07:30

AYDINLIK, FİKRİ HÜR, İRFANI HÜR KUŞAKLARLA 
28 Ağustos 2022 07:30

ASKER HASTANELERİ
18 Ağustos 2022 07:30

YAŞANINCA MI?             ANLAŞILACAK
09 Ağustos 2022 07:30

ANLATAN MI, YAŞAYAN MI?
05 Ağustos 2022 07:30

“Dünkü Güneş’le bugünkü çamaşırı kurutamazsın”
01 Ağustos 2022 07:30

DİN DEĞİL, OY KARDEŞLİĞİ!
28 Temmuz 2022 07:30

O GÜNLERDEN, BU GÜNLERE!
27 Temmuz 2022 07:30

KIBRIS BARIŞ HAREKATI ANISINA
22 Temmuz 2022 07:30

“GİTMESİ GEREKENLER GİTSİN!”
16 Temmuz 2022 07:30

KEMAN VİRTÜÖZÜ VE BESTEKÂR TATYOZ EFENDİ
14 Temmuz 2022 07:30

NASIL TORPİL YAPILIR?
05 Temmuz 2022 07:30

SÖZÜN BİTTİĞİ YER !!!
01 Temmuz 2022 07:30

ZORLA GÜZELLİK OLMUYOR
27 Haziran 2022 07:30

 “DÜNYA BİZİ KISKANIYOR!”
23 Haziran 2022 07:30

İŞTE LİDER İŞTE CUMHURİYET
22 Haziran 2022 07:30

 ‘BURASI TÜRKİYE BURADAN ÇIKIŞ YOK!’    
14 Haziran 2022 07:30

BİRAZ OLSUN GERGİNLİKTEN KURTULALIM
12 Haziran 2022 07:30

SANDIĞA GİTMEDEN ÇÖZÜLMEZ!
08 Haziran 2022 07:30

BAK ŞU KÜFFARIN KIZI KÂFİRİN YAPTIĞINA
04 Haziran 2022 07:30

İSTEYİNCE VE GERÇEKTEN MİLLİ OLUNCA, OLUYORMUŞ DEMEK Kİ!
02 Haziran 2022 07:30

BU İNSANLAR BİZİM İNSANLARIMIZDI
29 Mayıs 2022 07:30

T.C. SAYIN CUMHURBAŞKANI’NA
23 Mayıs 2022 07:30

ORMANLARI YOK ET, TAŞ OCAĞI YAP, ATATÜRK HAVA LİMANI’ NI YIK, AĞAÇ DİK!
19 Mayıs 2022 07:30

GEÇMİŞTE ELEŞTİRDİĞİM TÜM SİYASİLERDEN ÖZÜR DİLERİM!
14 Mayıs 2022 07:30

AZİN NESİN’İN VAKFI’NA SAHİP ÇIKALIM
10 Mayıs 2022 07:30

BU ÇAĞDA, ÇAĞIN DIŞINDA KALAMAZSINIZ
08 Mayıs 2022 07:30

SAĞLIKTA ŞOK ÖNCESİ DÖNEM
05 Mayıs 2022 07:30

BİRAZ NEFESLENELİM
03 Mayıs 2022 07:30

BİR KEZ OLSUN YAŞANMADAN ÖNLEM ALALIM!
28 Nisan 2022 07:30

TÜRKİYE'YE GÖÇEN GUGUK KUŞLARI!
23 Nisan 2022 07:30

TÜRKİYE'YE GÖÇEN GUGUK KUŞLARI!
21 Nisan 2022 07:30

DERSİMİZ GAZİANTEP ÇÖPLÜĞÜ
18 Nisan 2022 07:30

İKTİDARA OY VERİYOR, MUHALEFETTEN HESAP SORUYOR!
15 Nisan 2022 07:30

GELECEK KUŞAKLARA SORUN BIRAKMAYALIM
12 Nisan 2022 07:30

TEKRARLARLA BİR YERE VARILMIYOR
11 Nisan 2022 07:30

BURAYA KADAR KADAR DESEK
08 Nisan 2022 07:30

ŞU DIŞ GÜÇLER YOK MU !!!?
05 Nisan 2022 07:30

“ ÖNCE VATAN” SONRA PARTİ!
01 Nisan 2022 07:30

EMPERYALİZME DE SAVAŞA DA HAYIR!
28 Mart 2022 07:30

LAİKLİK OLMADAN DEMOKRASİ OLMAZ!
25 Mart 2022 07:30

YAŞASIN 14 MARTLAR!
17 Mart 2022 07:30

BENİ TÜRK HEKİMLERİNE EMANET EDİNİZ (1938) GİDERLERSE GİTSİNLER (2022)
14 Mart 2022 07:30

MALATYA'NIN ŞEKERİ!
11 Mart 2022 07:30

MUHALEFET NEREDESİNİZ GELECEĞİMİZ KARARIYOR
09 Mart 2022 07:30

SIRA ZEYTİNLİKLERDE
07 Mart 2022 07:30

Tüm Yazılar