Prf. Dr. mesut parlak
[email protected]
DİYAP AĞA
25 Şubat 2025 10:58DİYAP AĞA
Diyap Ağa (Yıldırım) 1831 yılında Çemişgezek’in Eğerek Köyü’nde Hozatlı Seyithan Ağa ve Elif Hanım'ın oğlu olarak dünyaya geldi.
Ovacık-Hozat aşiretlerinden Ferhatuşağı Aşireti’ne mensuptur. Aşiret, Oğuzlar’ın Bayat Boyu’ndandır.
Babası Seyyit Han’dan sonra aşiretin başına geçmiştir.
Mustafa Kemal, Millî Mücadele’yi başlattığı zaman Diyap Ağa tam destek vermiştir.
Erzurum Kongresi'ne Dersimli Binbaşı Hasan Hayri Bey ile katılarak Dersim'i Erzurum Kongresi'nde temsil etmiştir.
23 Nisan 1920’de ilk Büyük Millet Meclisi’ne Dersim mebusu olarak girmiştir.
O günleri Diyap Ağa’dan dinleyelim:
“Gâvur Anadolu’yu sardı. Hepimizi bir düşünce aldı. Din ve diyanet, ırz ve namus, Türklük tehlikeye düştü. İşittik ki, Erzurum taraflarında can kurtaran bir Paşa çıkmış. Meclis kuracakmış. Onu hep gözledik. Öğrendim ki, bu Paşa’nın adı Mustafa Kemal imiş. Onun büyük yüzünü görmeğe can attım. Fakat o zaman kısmet olmadı. Sonra Sivas’a oradan da Ankara’ya gelmiş.
Bu zaman bizden iki mebus istedi. Herkes korktu, ihtiyar halimle vatanı kurtaranların yanına koşmayı, hatta başımı bile vermeyi göze aldım. Bana ‘gitme ölürsün’ dediler. “Zaten herkes mahvoluyor, varam, gidem, onlara ulaşam, hep beraber ölek!” dedim.
“Benimle mebus seçilen Ayas Uşağı aşiretinden Zeynozade Mustafa Ağa korktu, gelmedi. Ben yanımda bir uşağım, atlara atladık, Elâziz’e geldim. Elâziz’de bana harcırah verdiler. Oradan bir yaylı araba tuttum. Malatya, Sivas, Kayseri yolu ile on sekiz günde Ankara’ya vardım.”
Ankara’da mebus iken Yunan ordusu, Polatlı yakınlarına ulaşınca Meclis’in
Kayseri'ye taşınması fikrine karşı çıktı ve meclis kürsüsünde şöyle dedi:
''Biz buraya kaçmaya mı geldik, yoksa kavga edip ölmeye mi? Eğer meclisi taşımak istiyorsanız buyurun gidin. Ama ben gidemem. Tek başıma bile olsam, bayrağım, dinim ve vatanım için son kurşunuma kadar savaşırım. Son kurşunu da kafama sıkarım. Bu böyle biline.. ‘Eğer çoluk çocuğu geri gönderirsek Türkiye geriye düşer. Biz geri adım atamayız’ demiş ve Atatürk tarafından da ayakta alkışlanmıştır."
Diyap Ağa, Birinci Dünya Savaşı'nda Bitlis ve Siirt'in Rus işgalinden kurtulması için aşireti ile savaşa katıldı ve bu savaşlarda milislere komutanlık yaptı. Bu sıralarda ordu komutanı Mustafa Kemal Atatürk ile sıkı bir dostluk kurdu. Mustafa Kemal Atatürk, Diyap Ağa'nın I.Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı'ndaki mücadelesini takdir edip Diyap Ağa'ya milletvekilliği önerdi. Diyap Ağa, Türk Ulusal Kurtuluş Mücadelesi’ne giderken kızkardeşi Ana Hatun aşireti yönetti.
Lozan görüşmeleri sırasında da Mecliste söz alan Diyap Ağa, şöyle anlatmıştır o gün yaşananları:
“Aha bizim memleket ahalisi Kürt’müş, orada bir Kürt Hükümeti kuracaklarmış, bunu duyunca kızdım kürsüye çıkıverdim.
Gene sustular: “ Lâ ilâhe illallah Muhammedün resûlullah” dedim. ‘Gerek Şafi, gerek Hanbeli, gerek Hanefî hepimizin kıblesi birdir. Meclisimiz, kulübümüz, dinimiz, milletimiz birdir. Biz Kürt değil, biz Türk’üz. Hepiniz Lâilaheillâh demişsiniz. Şimden sonra mı, ayrı bir din, ayrı bir millet olacağız’ dedim.”
Koçgiri ve Şeyh Sait isyanlarına karşı tavır almıştır.
“Şeyh Sait’in isyan ettiğini duyduk, Elazığ’a gelerek hükümeti basmış. Vallahi şaşırdık. Gökten mi indi, yerden mi çıktı bu hain dedik. Bir kısmımız tepelerde bekledik, Dersim’e sokmadık."
Diyap Ağa
I. TBMM Tunceli milletvekili.
1922'de Dersim'in yani Tunceli'nin Elazığ'dan ayrılıp vilayet yapılmasını teklif etti. Atatürk'ün de desteğiyle bu teklifi kabul edildi. Tunceli o önerge ile il oldu.
Diyap Ağa, Dersim mebusluğu bittikten sonra memleketi Tunceli'ye geri döndü. Mustafa Kemal Atatürk tarafından Diyap Ağa'ya maaş bağlatıldı.
9 Eylül 1935'de 104 yaşında Tunceli'de vefat etti. Diyap Ağa'nın mezarı bugünkü Hozat sınırındaki Gözlüçayır Köyü’nde yer almaktadır. alıntı
Rahmet ve minnetle anıyoruz.
SON SÖZ:
“Üç çeşit yalancı vardır: Acemi, yeminci, bir de hayatlarında hiç yalan söylemediklerini iddia eden yalancılar"
SEBASTIEN CHAMFORT
Yorumlar (0)
Yazarın Diğer Yazıları
KASIRGA GELİYOR DEMOKRASİ HUKUK DİYECEK AYRIŞTIRMAYIP KUCAKLASACAĞIZ
16 Nisan 2026 10:58
LAİKLİK
13 Nisan 2026 10:58
NEYİNİZ EKSİKTE KALANINI İSTİYORSUNUZ ?
09 Nisan 2026 10:58
YORUM SİZİN
06 Nisan 2026 10:58
İMRALI YERLEŞKESİ
03 Nisan 2026 10:58
LAİKLİK VE İSLAM
28 Mart 2026 10:58
SİYASİ KATARAKT!
24 Mart 2026 10:58
EMPERYALİZM VE OUSMANE SEMBENE
19 Mart 2026 10:58
ORTADOĞUYU CEHENNEME DÖNDÜREN EMPERYALİZME BİRLİKTE KARŞI DURALIM
13 Mart 2026 10:58
ESTONYA FERİBOT SENDROMU
07 Mart 2026 10:58
ESTONYA FERİBOT SENDROMU
04 Mart 2026 10:58
ANANI ÖPEN KADI İSE....
28 Şubat 2026 10:58
NE EKERSEN ONU BİÇERSİN...
26 Şubat 2026 10:58
İKTİDARLARIN GÖREVİ ÜLKEYİ CENNETE ÇEVİRMEKTİR
24 Şubat 2026 10:58
KURDA KOYUN KAPTIRAN, SAĞAR ÖYKÜSÜ
20 Şubat 2026 10:58
500 YIL ÖNCE YAZILMIŞ MEKTUP
16 Şubat 2026 10:58
MELİH OKAN VE TÜVTÜRK
14 Şubat 2026 10:58
" AKIL "
10 Şubat 2026 10:58
YAP İŞLET, MİLLETE ÖDET
07 Şubat 2026 10:58
NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE
04 Şubat 2026 10:58
İKTİDARLAR XXOSYAL DEVLET İLE SOSYAL BELEDİYECİLİĞİ KARIŞTIRIYOR
29 Ocak 2026 10:58
HALA NEYİN OLMASINI BEKLİYORUZ ?
25 Ocak 2026 10:58
BU YAŞANANLARI HAK ETMİYORUZ
18 Ocak 2026 10:58
GELİN SADE HALK İÇİN SİYASET YAPALIM
13 Ocak 2026 10:58
İCERDEKİ BÜTÜNLÜK ADALETLE SAĞLANIR
09 Ocak 2026 10:58
BENİM DİNİM BANA SENİN DINİN SANA
03 Ocak 2026 10:58
OYLARI İLE SEÇİLDİGİNİZ SEÇMENİNİZE SAHİP ÇIKIN
30 Aralık 2025 10:58
KAHROLSUN EMPERYALİSTLER
23 Aralık 2025 10:58
KÜRT KARDEŞLERİM OYUNA GELMEYİN
21 Aralık 2025 10:58
YARADAN KULAĞI DUYMAK İ GÖZLERİ GÖRMEK İÇİN VERMİŞ
17 Aralık 2025 10:58
DİYARBAKIRLI ŞEHİDİMİZ KÜRŞAT YILMAZIN KARDEŞİ ZÜLKÜF YILMAZIN ÖZGÜR ÖZELE MEKTUBU
29 Kasım 2025 10:58
CHP GEREĞİNI YAPTI VE OYUNU BOZDU
24 Kasım 2025 10:58
UZUN YILLAR HASTANE YÖNETİCİLIĞİ YAPAN SAYIN Dr. N . ÖNEN DİYOR Kİ...
22 Kasım 2025 10:58
YENİ ANAYASA DİYORSUNUZDA. YENİSİNİ KİM YAPACAK ?
18 Kasım 2025 10:58
YERLİ VE MİLLİ NASIL OLUNUR ?
15 Kasım 2025 10:58
29 EKİM 1923 TE YAPILAN TOPLANTI..
13 Kasım 2025 10:58
GENÇ CUMHURİYET VE OSMANLININ DIŞ BORÇLARI
10 Kasım 2025 10:58
ÜLKENIN GERÇEK SORUNLARINI KONUŞALIM
08 Kasım 2025 10:58
GERÇEK GÜNDEME DÖNMW ZAMANI
05 Kasım 2025 10:58
HİÇ OLMAZSA TARİHİ GERÇEKLERİ SİYASETE KURBAN ETMEYELİM
31 Ekim 2025 10:58
CUMHURIYET BAYRAMI ANISINA
28 Ekim 2025 10:58
EMPERYALİST OYUNLARA GELMEYELİM. ÇÖZÜM DEMOKRASİ
25 Ekim 2025 10:58
SİYASETTE DUYGUYA YER YOKTUR
23 Ekim 2025 10:58
GODFADER ( BABA )
19 Ekim 2025 10:58
ULUS DEVLETTE DIL TEKTIR
16 Ekim 2025 10:58
UYANMA VAKTİ GELMEDİMİ?
13 Ekim 2025 10:58
ASKERİ HASTANELER OLMAZSA OLMAZ
11 Ekim 2025 10:58
YAŞASIN TÜRKİYE CUMHURİYETİ
08 Ekim 2025 10:58
CUMHURİYETİN ÖRNEKLERİ
05 Ekim 2025 10:58
ÜLKEM NEREDEN NEREYE ?
30 Eylul 2025 10:58
TRANSFER...
24 Eylul 2025 10:58
MARİ GEREKMEZYAN
19 Eylul 2025 10:58
ŞİŞENİN KAPAĞINI ACAMADIK
14 Eylul 2025 10:58
TÜRKİYE ORTADOĞU ULKESI DEĞİLDİR
10 Eylul 2025 10:58
EMPERYALİZME TESLIM OLMAK YOK
04 Eylul 2025 10:58
ESKİ İSTANBUL UNIVERSITESİ REKTÖRÜ MESUT PARLAKTAN AÇIKLAMALAR
03 Eylul 2025 10:58
HEKİM YOKSA SAĞLIKTA YOKTUR
31 Ağustos 2025 10:58
30 AĞUSTOS LAR BİTMEZ
28 Ağustos 2025 10:58
SORUN REJİM SORUNU
25 Ağustos 2025 10:58
ÇÖZÜM PARLEMENTER DEMOKRASİ
23 Ağustos 2025 10:58
TEK MILLET, TEK BAYRAK, TEK VATAN
20 Ağustos 2025 10:58
TUNCELİ’YE DERSİM DİYENLER...
15 Ağustos 2025 10:58
HERSEY PAZARA DÜŞTÜ, AMPUL KARARDI
11 Ağustos 2025 10:58
ADINI MİLLİ DAYANIŞMA KOYMAKLA OLMUYOR
08 Ağustos 2025 10:58
BALIK BAŞTAN KOKARMIŞ
04 Ağustos 2025 10:58
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ULUS DEVLETTIR ADI: TÜRK MILLETİDİR
30 Temmuz 2025 10:58
ÜLKE YANIYOR TBMM TATİLDE
27 Temmuz 2025 10:58
ÜMMET VARSA CUMHURİYET OLMAZ
23 Temmuz 2025 10:58
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ULUS DEVLETTIR
19 Temmuz 2025 10:58
YURTTA SULH CİHANDA SULH
15 Temmuz 2025 10:58
YANGIN
10 Temmuz 2025 10:58
ZORLA GÜZELLIK OLMUYOR
07 Temmuz 2025 10:58
YORULDUNUZ BARİ ÜLKEYİ YORMAYIN
29 Haziran 2025 10:58
BASARAMADINIZ ELİNIZİ ÇEKİNİZ
26 Haziran 2025 10:58
KİRAZIN TANESİ 10 TL
21 Haziran 2025 10:58
BİLİMİ ÖNCELEMEZSEN KADERİNE KATLANIRSIN
16 Haziran 2025 10:58
DEMOKRASİ TÜM ZORLUKLARI ÇÖZECEKTİR
12 Haziran 2025 10:58
KURTULUŞ KARDEŞLIGIMIZDE
09 Haziran 2025 10:58
NEYİ BASARDINIZ Kİ? BİR KEZ DAHA!
05 Haziran 2025 10:58
GENÇ CUMHURİYET NELER YETİŞTİRDİ?
28 Mayıs 2025 10:58
BİRİ YER BIR8İ BAKMA:
23 Mayıs 2025 10:58
YAŞASIN ULUS DEVLET YAŞASIN TÜRKİYE CUMHURİYETİ
15 Mayıs 2025 10:58
ADİL DİYORSANIZ KALSIN DEĞİLSE KALDIRIN
13 Mayıs 2025 10:58
ÜLKEM VE EŞİT YUTTAŞLIK
10 Mayıs 2025 10:58
EMPERYALİSTLERİ İYI TANIMALIYIZ
06 Mayıs 2025 10:58
HALKIN GÜNDEMİNE GELELİM
02 Mayıs 2025 10:58
DEPREM ÖLDÜRMEZ BİNA ÖLDÜRÜR
29 Nisan 2025 10:58
KANAL İSTANBUL MU SAĞLAM İSTANBUL MU?
26 Nisan 2025 10:58
MUSTAFA KEMAL ATATURK ANISINA
23 Nisan 2025 10:58
GEREĞİNİ YAPIN İÇİMİZİ KANATMAYIN
20 Nisan 2025 10:58
HALKA RAĞMEN ASLA
16 Nisan 2025 10:58
HAK ,HUKUK, ADALET
13 Nisan 2025 10:58
BU ÜLKEYE YAKIŞAN PARLEMENTER DEMOKRASİDİR
05 Nisan 2025 10:58
GEÇ KALINMADAN PARLEMENTER SİSTEME
03 Nisan 2025 10:58
ESKİ TÜRKİYE ÖYLEMİ?
28 Mart 2025 10:58
MANDELA EKREM
23 Mart 2025 10:58
Vali çökerse Devlet çöker
21 Mart 2025 10:58
14 MART NİÇİN TIP BAYRAMI ?
19 Mart 2025 10:58
EMPERYALİSTLERİN ORTA DOĞU OYUNU
15 Mart 2025 10:58
ATATURK DEDİ Kİ ORTADOGUYA BULAŞMAYIN
11 Mart 2025 10:58
YASASIN TÜRKİYE CUMHURİYETİ
06 Mart 2025 10:58
ESKİ DÜNYAYI ÖZLÜYORUM
03 Mart 2025 10:58
LATİFE HANIM
28 Şubat 2025 10:58
KAHYALI MIÇE ( MUSTAFA ASLAN )
21 Şubat 2025 10:58
ATATÜRK BİLİM ADAMLARINI DAVET ETTİ
18 Şubat 2025 10:58
ÇAYLAR ŞİRKETTEN
14 Şubat 2025 10:58
ANA MUHALEFETİN HATA YAPMA ŞANSI YOK
10 Şubat 2025 10:58
REFİKSAYDAM HIFZISSIHHA KASIM 2011 DE KAPATILDI
08 Şubat 2025 10:58
SİVRİ SİNEK Mİ ? BATAKLIK MI?
08 Şubat 2025 10:58
SİVRİ SİNEK Mİ ? BATAKLIK MI?
08 Şubat 2025 10:58
YANLIŞ YAPAN SONUCUNA KATLANIR
30 Ocak 2023 10:58
NEYE GÖRE GÜNCELLEME
26 Ocak 2023 10:58
ÜLKE, YURTTAŞ KOLTUK……
19 Ocak 2023 10:58
AKLIN YOLU BİR
11 Ocak 2023 10:58
ÜLKE, YURTTAŞ KOLTUK……
03 Ocak 2023 10:58
BAŞKA YOLU YOK BAŞARACAĞIZ
29 Aralık 2022 10:58
DEMOKRASİ KAZANACAK
23 Aralık 2022 10:58
DAHA NELER YAŞAYACAĞIZ
19 Aralık 2022 10:58
İÇİM ACIYOR
14 Aralık 2022 10:58
KIRMIZI İBİKLİ TAVUK
09 Aralık 2022 10:58
GERMENİN KİMSEYE YARARI YOK
07 Aralık 2022 10:58
AYDINLIĞA YÜRÜYÜŞ
04 Aralık 2022 10:58
"MARAŞ BİZE MEZAR OLMADAN DÜŞMANA GÜLZAR OLMAZ"
29 Kasım 2022 10:58
YAKIŞANI YAPSAK
25 Kasım 2022 10:58
HALKI DAHA FAZLA YORMAYIN
21 Kasım 2022 10:58
ARTIK TADINI KAÇIRIYORSUNUZ
13 Kasım 2022 10:58
TEK YOL DEMOKRASİ
07 Kasım 2022 10:58
TÜRKİYE CUMHURİYETİ’ NİN YÜZ YILI
04 Kasım 2022 10:58
LÜGATIMIZI ALFABEMİZİ DİLİMİZİ KAYBETTİK DİYENLERE
01 Kasım 2022 10:58
CUMHURİYET BÖYLE KURULDU
27 Ekim 2022 10:58
YENİDEN DOĞUŞ
18 Ekim 2022 10:58
LİDER OLMAK
14 Ekim 2022 10:58
RAKAMLAR GERÇEĞİ SÖYLER
05 Ekim 2022 10:58
HAK HUKUK ADALET
03 Ekim 2022 10:58
GEREKİYORSA DALLARI BUDAYACAK SIN
30 Eylul 2022 10:58
APTALLIĞIN TEORİSİ
23 Eylul 2022 10:58
APTALLIĞIN TEORİSİ
21 Eylul 2022 10:58
BAŞARAMAZSINIZ BAŞARAMAYACAKSINIZ
20 Eylul 2022 10:58
KARDEŞLİK İÇİN DEMOKRASİ
16 Eylul 2022 10:58
KARDEŞLİK İÇİN DEMOKRASİ
13 Eylul 2022 10:58
BİRLİKTE ÇÖZEBİLİRİZ
10 Eylul 2022 10:58
“SOSYO-PATOLOJİK BİR GERÇEK, BİAT…
05 Eylul 2022 10:58
AYDINLIK, FİKRİ HÜR, İRFANI HÜR KUŞAKLARLA
28 Ağustos 2022 10:58
ASKER HASTANELERİ
18 Ağustos 2022 10:58
YAŞANINCA MI? ANLAŞILACAK
09 Ağustos 2022 10:58
ANLATAN MI, YAŞAYAN MI?
05 Ağustos 2022 10:58
“Dünkü Güneş’le bugünkü çamaşırı kurutamazsın”
01 Ağustos 2022 10:58
DİN DEĞİL, OY KARDEŞLİĞİ!
28 Temmuz 2022 10:58
O GÜNLERDEN, BU GÜNLERE!
27 Temmuz 2022 10:58
KIBRIS BARIŞ HAREKATI ANISINA
22 Temmuz 2022 10:58
“GİTMESİ GEREKENLER GİTSİN!”
16 Temmuz 2022 10:58
KEMAN VİRTÜÖZÜ VE BESTEKÂR TATYOZ EFENDİ
14 Temmuz 2022 10:58
NASIL TORPİL YAPILIR?
05 Temmuz 2022 10:58
SÖZÜN BİTTİĞİ YER !!!
01 Temmuz 2022 10:58
ZORLA GÜZELLİK OLMUYOR
27 Haziran 2022 10:58
“DÜNYA BİZİ KISKANIYOR!”
23 Haziran 2022 10:58
İŞTE LİDER İŞTE CUMHURİYET
22 Haziran 2022 10:58
‘BURASI TÜRKİYE BURADAN ÇIKIŞ YOK!’
14 Haziran 2022 10:58
BİRAZ OLSUN GERGİNLİKTEN KURTULALIM
12 Haziran 2022 10:58
SANDIĞA GİTMEDEN ÇÖZÜLMEZ!
08 Haziran 2022 10:58
BAK ŞU KÜFFARIN KIZI KÂFİRİN YAPTIĞINA
04 Haziran 2022 10:58
İSTEYİNCE VE GERÇEKTEN MİLLİ OLUNCA, OLUYORMUŞ DEMEK Kİ!
02 Haziran 2022 10:58
BU İNSANLAR BİZİM İNSANLARIMIZDI
29 Mayıs 2022 10:58
T.C. SAYIN CUMHURBAŞKANINA
23 Mayıs 2022 10:58
ORMANLARI YOK ET, TAŞ OCAĞI YAP, ATATÜRK HAVA LİMANI NI YIK, AĞAÇ DİK!
19 Mayıs 2022 10:58
GEÇMİŞTE ELEŞTİRDİĞİM TÜM SİYASİLERDEN ÖZÜR DİLERİM!
14 Mayıs 2022 10:58
AZİN NESİNİN VAKFINA SAHİP ÇIKALIM
10 Mayıs 2022 10:58
BU ÇAĞDA, ÇAĞIN DIŞINDA KALAMAZSINIZ
08 Mayıs 2022 10:58
SAĞLIKTA ŞOK ÖNCESİ DÖNEM
05 Mayıs 2022 10:58
BİRAZ NEFESLENELİM
03 Mayıs 2022 10:58
BİR KEZ OLSUN YAŞANMADAN ÖNLEM ALALIM!
28 Nisan 2022 10:58
TÜRKİYE'YE GÖÇEN GUGUK KUŞLARI!
23 Nisan 2022 10:58
TÜRKİYE'YE GÖÇEN GUGUK KUŞLARI!
21 Nisan 2022 10:58
DERSİMİZ GAZİANTEP ÇÖPLÜĞÜ
18 Nisan 2022 10:58
İKTİDARA OY VERİYOR, MUHALEFETTEN HESAP SORUYOR!
15 Nisan 2022 10:58
GELECEK KUŞAKLARA SORUN BIRAKMAYALIM
12 Nisan 2022 10:58
TEKRARLARLA BİR YERE VARILMIYOR
11 Nisan 2022 10:58
BURAYA KADAR KADAR DESEK
08 Nisan 2022 10:58
ŞU DIŞ GÜÇLER YOK MU !!!?
05 Nisan 2022 10:58
ÖNCE VATAN SONRA PARTİ!
01 Nisan 2022 10:58
EMPERYALİZME DE SAVAŞA DA HAYIR!
28 Mart 2022 10:58
LAİKLİK OLMADAN DEMOKRASİ OLMAZ!
25 Mart 2022 10:58
YAŞASIN 14 MARTLAR!
17 Mart 2022 10:58
BENİ TÜRK HEKİMLERİNE EMANET EDİNİZ (1938) GİDERLERSE GİTSİNLER (2022)
14 Mart 2022 10:58
MALATYA'NIN ŞEKERİ!
11 Mart 2022 10:58
MUHALEFET NEREDESİNİZ GELECEĞİMİZ KARARIYOR
09 Mart 2022 10:58
SIRA ZEYTİNLİKLERDE
07 Mart 2022 10:58