Alevi inancında Mürşitlik-Pirlik ikrarı.

Alevilikte eğitimsel bilgilenme, ikrar verme ile başlar ve gelişir. Dört ikrar vardır: Mürşitlik, Pirlik, Rehberlik ve Taliplik ikrarıdır. Seyyidler de yol içerisinde birbirlerine ikrar verip, Pir-Talip olmuşlardır.

Alevi inancı içerisinde, Seyyid’lik Kurumu; Mürşit, Pir ve Rehberden oluşur. Taliplerin ve toplumun dinsel, yaşamsal, düşünsel bütün sorunlarını paylaşan ve yol gösterendir.

Seyyidlik(Dedelik) Kurumu Alevileri örgütleyen, eğitip aydınlatan, yol gösteren ve denetleyen bir kurumdur. Kendi içinde yukarıdan aşağıya doğru, bir zincirin halkaları gibi birbirine bağlı hiyerarşik bir örgütlülüğe sahiptir.

Alevi inancında, Mürşid’lik kapısı; Yol, edep erkanda en üst kurumdur. Hiyerarşik olarak; Mürşid, Pir, Rehber ve Talip gelir. Talip→ Rehbere, Rehber→ Pire, Pir de→ Mürşide yani „El ele el Hakk’a“ demektir ki; Alevi din önderleri de birer talip oldukları gibi, mürşid ve piri vardır. Iyi bir Seyyid, aynı zamanda iyi bir taliptir. Taliplik görevini de büyük bir sadakatle yapar.

Mürşit-Pir, toplumun bütün sorunlarına çözüm bulandır. Bu sebepten Pir Postuna oturmak için, yolu bilip ve belli bir eğitimden geçmiş olması gerekir. Örneğin bir Pirin, birden fazla oğlu olduğunu düşünün. Bu çocukların içinde Seyyidlik makamına; Ancak yeterli derecede ikrar sahibi, ilim irfan ve yetkinlik sahibi olan laik görülür. Seyyidlik salt bir kişi değil, bir kurumdur.

Taliplerin ve toplumun dinsel, yaşamsal, düşünsel bütün sorunlarını paylaşan ve yol gösterendir. Seyyidlik(Dedelik) Kurumu Alevileri örgütleyen, eğitip aydınlatan, yol gösteren ve denetleyen bir kurumdur. Kendi içinde yukarıdan aşağıya doğru, bir zincirin halkaları gibi birbirine bağlı hiyerarşik bir örgütlülüğe sahiptir. Ocakzade Seyyidler birbirlerine ikrar verip Pir-Talip olmuşlardır.

Imam Caferi Sadık, Seyyidlik/Dedelik ve talipliği buyruğunda şöyle anlatıyor:

"Dedelik (mürşitlik) Muhammed-Ali’den kalmıştır. Bu nedenle Evladı Resul’den başkasına dedelik etmek ve talib olmak caiz değildir. Bir dede talibi irşat etmezse ve talip irşat olmazsa, o nasıl dede olur? Ve nasıl talip olur? Dede olan, talip kimseler kamil vücud ola ki; İkrarı caiz ola, emeği, kurbanı ve niyazı kabul ola, boşa gitmeye.

Mürşid-Pir olan kimseler gerektir ki kamil olalar, dört Kapı nedir bileler ki, bunlar nereden geldi ve neden, nasıl oldu ve aslı nedir, bunların edebi nedir, tövbesi nedir, farzı nedir, sünneti nedir, hayası nedir bunları bilmelidirki Talibini irşad ede.“

Buyruk’ta Seyyidlerin Soy tarifi, "Ol zamandan bugüne kadar, şeriat, tarikat, marifet, hakikat ve pirlik secde Muhammed Ali’den kaldı. Ol sebepten evlad-ı Resulden gayrisine pirlik etmek ve talip olmak caiz değildir..."şeklindeki ifadelerle bu soy konusuna ilişkin geleneksel görüş teyit edilmektedir