"MİSTİZM VE MADDİ GERÇEKLERİ"

Batı dünyası hayatı maddi gerçekler dediğimiz laik ve seküler değer ve ilkeler üzerinden okuyor.

Şark toplumları, doğu milletleri ise daha çok hayatı mistik ve hayali aktörler üzerinden okuyor.

Örnek: Şark toplumları cin, peri, melek, şeytan, nazar gibi hayali olgularla hayatı okumaya çalışıyor.

Şark toplumunda muska gibi, cin çıkarma gibi, fal ve üfürük gibi eylem ve amellerle hayatını şekillendiriyor.

Başına gelen her arızayı ya nazara, ya da bir cin çarpmasına bağlayarak muska ve üfürük gibi hayali mistik geleneklerden umut beklemektedir.

Batı dünyası ise maddi dünya ile manevi dünyayı bir birinden ayırt ederek (laik) hayatı tanzim ediyor.

Bu iki dünyanın insanları biri birilerinin alanlarına müdahale etmiyor, biri birlerine saygılı davranırlar.

Her dünyanın aktörleri ayrıdır.

 Maddi dünyanın aktörleri pozitif bilim insanlarıdır,

 Manevi dünyanın aktörleri daha çok insanüstü güçleri olan eren ve evliyalardır.

Bir din adamı mide hastası olan bir adamı ameliyat edemez, çünkü konu teknik ve maddi bir konudur.

Batı dünyasında din adamı her konuda yetkin değildir, 

Sadece kendi alanında manevi alanda yetkindir.

Maşallah bizdeki din adamları ise cinsellik gibi, üfürükle çocuk bağışlama, tıp dahil her konuda yetkin, elinde sihirli (üfürük) formülü olan din adamlarından geçilmiyor.

Batı dünyası ile aramızdaki fark buradan kaynaklanmaktadır.

Batı dünyası hayatı maddi olgular üzerine, doğu insanı ise hayatı hayaller üzerine kurguluyor Aşkı-Niyazımla.