ÖZGÜR DÜŞÜNCE, ELEŞTİRİ VE TARTIŞMA KÜLTÜRÜ

 

 

   Bireyin özgürce düşünebilmesi,kişi/nesne ve olaylar hakkında sağlıklı bilgilere ulaşabilmesinin ön koşuludur.Bilgisel birikim hatta deneyim/tecrübe kazanmanın da,tutarlı bilgilere ulaşmanın da belirleyicisi özgür düşünmedir...Çünkü,özgür düşünen birey araştırır,sorgular ve akıl-mantık çerçevesinde bir yaklaşım göstererek dogmatik düşünüşe panzehir oluşturur!!! Şablonik kuralları, temelsiz bilgi ve düşünceleri/fikirleri yıkar!

   Özellikle ırkçı-etnisiteci ideolojilerin, dinsel dogmaların, hurafe/batıl inançların ve tabuların yıkılmasında özgür düşünceli bireyler, birer özne rolünü üstlenir...

   Özgür düşünceyi besleyen ana kaynak ve alanlar ise,bilim,felsefe,sanattır...Bu alanlarda bolca okumalar yapmak,özgür düşünce katsayısını artırır ve bireyin iç yolculuğuna bağlı olarak da olgun bir kişilik ve sağlam ahlaki yapı/karakter kazanmasını olanaklı kılar!!!Tabi ki,istisnai durumlar da genel kaideyi bozmaz!

   Bir grupta ya da toplumda tartışma ikliminin, kültürünün oluşması bilgisel birikim ve özgür düşünceye dayanır. Zaten bir insan, tartışma konusu üzerinde bilgi sahibi değilse ve belli ölçüde konuya vakıf değilse neyi tartışacak? Nasıl tartışacak?

   Tartışma her ne kadar bilgi birikimine, bilgi içeriğine ve konuya vakıf olmaya dayansa da, esas belirleyici olan, tartışma kültürüne sahip olup-olmadığıdır...

   Dilinde, üslubunda, yaklaşımında, tutum ve davranışında; karşı tarafa çemkiren, azarlayan, aşağılayan, hakaret eden hatta küfreden değil; kibar, anlayışlı, iyi bir dinleyici, ilkeli-tutarlı ve empati kurma becerisi olması gerekir. Çünkü bu niteliklere sahip olmayan insanlar arasındaki tartışma başlamadan biteceği gibi, istenilmeyen tatsız durumlara hatta vahim olaylara yol açabilir!

   Tartışmada amaç fikir alış-verişi(fikir teatisi)olmalı ve var olan düşünceler,bir başkasının düşünceleriyle zenginleştirilip,derinleştirilmelidir!!!

    Her tartışma aynı zamanda eleştirel bir süreçtir. Bir görüş, düşünce ve fikrin kabul edilmediği noktada eleştiri mekanizması devreye girdiği gibi, karşıt görüşler arasında tartışma başlar ve düşünsel etkileşim oluşur. Eleştiri ile düşünme etkinliği farklı boyutlar kazandığı gibi, eleştiri ile tartışmacıların motivasyonu ve buna bağlı olarak ta zihinsel üretimi verimlilik kazanır.

    Tartışma, ufuk açıcı, yol açıcı, bir sorun üzerine tartışma yapılıyorsa çözüm üretici olmalı; toplumsal ilişkileri geliştirici ve daha da önemlisi entelektüel/zihinsel bağlamda manevi haz verici olmalı, birey kendisini ifade etmenin yollarını bulduğu bir platforma/zemine dönüşmelidir...

    Demokratik toplum kültür ve geleneğinden yoksun,eğitimsel düzeyi düşük grup ve toplumlarda bir konu üzerinde tartışmaktan çok bağırmak, hakaret,küfretmek,aşağılamak,suçlamak ve hele hele bireysel egoları yarıştırmak genel- geçer akçedir!!!

   Maalesef bizim toplumumuzda ,çağdaş değerler bağlamında tartışma kültürü oluşmadığından(!)tartışma kavramı,çekişmeyi,inatlaşmayı,kavga-dövüşü çağrıştırmaktadır..

Ayrıca toplumun genel çoğunluğu öyle bilgili ve tartışmacı insanı da pek sevmez hatta dışlar...Çünkü bilgi birikimi ve tartışma kültürü olmayan,argümanlar üretip ortaya koy(a)mayan kişiler,bir başka kişide bu nitelikleri gördüğü zaman eziklik ve kıskançlık duygusuna giriyor,egosunu tatmin etmek için ve karşı tarafı güya alt etmek için edep dışı-ahlaksızca o insana sözsel yada fiziksel olarak saldırabiliyor!

   Oysa bilgi birikimli insanın kendisine karşı öz güven duygusu gelişkindir. En güçlü silaha yani bilgiye sahiptir ve bilginin oluşturduğu bir olgunluk, insani öz vardır.

   Özgür düşünceli aydın bireylerin ve tartışma kültürünün olmadığı toplumlar, demokratik ve özgür olamadığı gibi her türlü otoriter/totaliter ve faşist dikta rejimlerine kaynak oluşturur. Çünkü bu sistem ve rejimler daha çok cehaletten beslenir!

    Özgür düşünce ve tartışma kültürünün olmadığı toplumlarda;insanların itaatkar tutum ve davranışına bağlı olarak biat kültürü oluşur.Toplumların iradeleri kırılarak toplum tebaaya dönüştürülür ve adeta(!)toplum köleleştirilir!!!

   Tartışmanın ne kadar elzem bir konu olduğunu hepinizin bildiği bir sözle noktalamak istiyorum:

 

HERKESİN AYNI ŞEYİ DÜŞÜNDÜĞÜ ANDA ASLINDA HİÇ KİMSE DÜŞÜNMÜYOR DEMEKTİR!

 

Umutta kalın,dirençli olun.